Soyuducunun fan motoru xüsusilə No Frost modellərdə soyutma sisteminin vacib hissələrindən biridir. Fan evaporatorda yaranan soyuq havanın soyuducunun müxtəlif bölmələrinə paylanmasına kömək edir. Fan motoru işləmədikdə kompressor işləsə belə, soyuq hava lazımi şəkildə dövr etməyə bilər.
Fan motoru nasazlığının ən çox rast gəlinən əlamətlərindən biri dondurucunun soyuq, soyuducu bölməsinin isə isti qalmasıdır. Evaporator dondurucu hissədə soyuqluq yarada bilər, lakin fan işləmədiyinə görə bu hava əsas soyuducu bölməsinə çatmır.
Nəticədə istifadəçi soyuducunun işlədiyini və kompressorun səsini eşitsə də, ərzaqların əvvəlki kimi soyumadığını görə bilər. Problem uzun müddət davam etdikdə soyuducu bölməsinin temperaturu yüksələ və qidaların saxlanma şəraiti pisləşə bilər.
Fan motoru tam sıradan çıxmazdan əvvəl qeyri-adi səslər yarada bilər. Xışıltı, sürtünmə, cırıltı və ya periodik səs fan motorunun podşipnikləri, valı və ya qanadları ilə bağlı problemə işarə edə bilər.
Lakin fan hissəsindən gələn hər səs motorun xarab olması demək deyil. Fan qanadlarının buz təbəqəsinə toxunması da oxşar səs yarada bilər. Buna görə fan motoru dəyişdirilməzdən əvvəl buzlanma ehtimalı yoxlanmalıdır.
No Frost soyuducularda evaporatorun üzərində həddindən artıq buzlanma yaranarsa, fan qanadları buzla bloklana bilər. Bu halda fan motoru sağlam olsa belə fırlana bilməz.
Belə vəziyyət defrost sistemində nasazlıqla əlaqəli ola bilər. Defrost qızdırıcısı, temperatur sensoru, termik qoruyucu və ya idarəetmə sistemi düzgün işləmədikdə evaporator üzərində buz yığıla bilər.
Sadəcə buzu əridib soyuducunu yenidən işə salmaq müvəqqəti nəticə verə bilər. Defrost sistemində əsas problem qalarsa, müəyyən müddətdən sonra buzlanma və fan problemi yenidən yarana bilər.
Fan motoru işləmədikdə soyuducunun hava kanallarında soyuq hava hərəkəti azalır və ya tam dayanır. Hava çıxışlarından əvvəlki kimi soyuq hava gəlməməsi fan və hava dövranı probleminin əlamətlərindən biri ola bilər.
Bəzi modellərdə fan yalnız soyuducunun qapısı bağlı olduqda işləyir. Qapı açıldıqda təhlükəsizlik və enerji qənaəti məqsədilə fan dayana bilər. Buna görə fanın işləyib-işləmədiyini yalnız qapı açıq vəziyyətdə dinləməklə müəyyən etmək həmişə düzgün deyil.
Qapı açarı və ya qapı sensoru nasaz olduqda idarəetmə sistemi qapının daim açıq olduğunu düşünə və fanı işə salmaya bilər. Bu halda fan motoru sağlam olsa da işləməyə bilər.
Fan motoruna elektrik enerjisinin çatmaması da mümkündür. Naqil, konnektor, elektron plata və idarəetmə siqnalındakı problem motorun işləməsinə mane ola bilər.
Buna görə fanın dayanması avtomatik olaraq fan motorunun dəyişdirilməli olduğu mənasına gəlmir. Əvvəlcə fana uyğun gərginliyin gəlib-gəlmədiyi, qanadların sərbəst hərəkət edib-etmədiyi və idarəetmə sisteminin fanı aktivləşdirib-aktivləşdirmədiyi yoxlanmalıdır.
Fan motorunun daxili sarğılarında və ya elektron hissəsində nasazlıq yaranarsa, motor ümumiyyətlə işləməyə və ya fasilələrlə işləyə bilər. Bəzi hallarda fan soyuducu soyuq vəziyyətdə işləyir, müəyyən müddətdən sonra isə dayanır.
Fan motorunun zəif işləməsi də problem yarada bilər. Fan fırlansa belə lazımi sürətə çatmırsa, soyuq hava bölmələr arasında kifayət qədər paylanmaya bilər.
Hava dövranının zəifləməsi nəticəsində soyuducunun bəzi hissələri normal, digər hissələri isə daha isti qala bilər. Bu, bölmələr arasında qeyri-bərabər temperatur yaranmasına səbəb olur.
Fan işləmədikdə kompressorun daha uzun müddət işləməsi də müşahidə edilə bilər. Temperatur sensoru lazımi soyuqluğun yaranmadığını müəyyən etdikdə sistem kompressoru daha uzun müddət aktiv saxlaya bilər.
Bu vəziyyət enerji sərfiyyatını artıra və kompressorun iş yükünü yüksəldə bilər. Lakin kompressorun uzun işləməsi təkcə fan motoru nasazlığı ilə bağlı olmur; qaz çatışmazlığı, qapı rezini, sensor və digər problemlər də eyni əlaməti yarada bilər.
Bəzi soyuducularda evaporator fanından əlavə kondensator fanı da mövcuddur. Bu fan kondensator və kompressor ətrafındakı istiliyin xaric edilməsinə kömək edir.
Kondensator fan motoru xarab olduqda cihazın arxa və ya alt hissəsində temperatur yüksələ bilər. Kompressor həddindən artıq qıza və soyutma performansı zəifləyə bilər.
Evaporator fanı ilə kondensator fanının funksiyası fərqlidir. Buna görə diaqnostika zamanı hansı fanın işləmədiyinin düzgün müəyyən edilməsi vacibdir.
Əgər dondurucu kifayət qədər soyuqdur, amma soyuducu bölməsi isti qalırsa, evaporator fanı, hava kanalları və defrost sistemi əsas yoxlanmalı hissələrdəndir.
Əgər cihazın arxa və ya alt hissəsi həddindən artıq qızır və həmin hissədə yerləşən fan işləmir, kondensator fanı və onun elektrik təchizatı yoxlanmalıdır.
Fan motorunu dəyişdirərkən soyuducunun modelinə uyğun hissənin seçilməsi vacibdir. Motorun gərginliyi, gücü, fırlanma istiqaməti, konnektoru və fiziki ölçüləri uyğun olmalıdır.
Peşəkar soyuducu ustası fan motorunu, fan qanadlarını, evaporatordakı buzlanmanı, defrost sistemini, qapı sensorunu, naqilləri, konnektorları və elektron idarəetmə platasını yoxlayaraq problemin dəqiq səbəbini müəyyən edə bilər.
Düzgün diaqnostika fan motorunun həqiqətən xarab olduğunu və ya fanın başqa bir nasazlıq səbəbindən işləmədiyini müəyyən etməyə, lazımsız hissə dəyişiminin qarşısını almağa kömək edir.